Trẻ sơ sinh thở nhanh, các kiểu thở của bé: Khi nào bình thường, khi nào cần đi khám?

Trẻ sơ sinh thường thở nhanh hơn người lớn. Nhịp thở của bé cũng có thể thay đổi trong ngày. Có lúc thở đều. Có lúc thở nhanh vài nhịp rồi chậm lại. Một số bé còn có những khoảng ngừng thở rất ngắn khi ngủ.

Những thay đổi này đôi khi là sinh lý bình thường. Tuy nhiên, trẻ sơ sinh thở nhanh kéo dài có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề về hô hấp hoặc một bệnh lý khác. Cha mẹ cần biết cách nhận diện để xử trí kịp thời.

Nhịp thở bình thường của trẻ sơ sinh là bao nhiêu?

Trẻ sơ sinh khỏe mạnh thường có nhịp thở khoảng 40-60 lần/phút. Nhịp thở có thể thay đổi theo trạng thái của bé. Khi khóc, bú hoặc vừa vận động, bé có thể thở nhanh hơn.

Vì vậy, không nên đếm nhịp thở khi trẻ đang khóc hoặc đang bú. Hãy chờ bé bình tĩnh hoặc ngủ yên. Sau đó quan sát chuyển động của ngực và bụng trong trọn 60 giây.

Theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nếu trẻ sơ sinh có nhịp thở từ 60 lần/phút trở lên, cần đếm lại khi trẻ đã yên. Nếu kết quả vẫn từ 60 lần/phút trở lên, đây được xem là thở nhanh và là dấu hiệu cần được đánh giá y tế.

Các kiểu thở thường gặp ở trẻ sơ sinh

Không giống người lớn, hệ hô hấp của trẻ sơ sinh vẫn đang hoàn thiện. Vì vậy, nhịp thở của bé có thể khá đặc biệt.

1. Thở đều

Đây là kiểu thở thường gặp khi trẻ ngủ yên hoặc ở trạng thái thư giãn.

Ngực và bụng chuyển động nhẹ nhàng. Nhịp thở tương đối ổn định. Bé có màu da môi bình thường. Không có tiếng rên hoặc dấu hiệu gắng sức khi thở.

Đây thường là kiểu thở bình thường ở trẻ khỏe mạnh.

2. Thở nhanh rồi chậm lại

Trẻ sơ sinh có thể thở nhanh trong một khoảng thời gian ngắn. Sau đó nhịp thở chậm dần và trở lại bình thường.

Hiện tượng này thường rõ hơn khi bé ngủ. Nếu trẻ vẫn hồng hào, không co kéo lồng ngực và không có dấu hiệu khó thở, cha mẹ có thể theo dõi.

3. Thở chu kỳ

Thở chu kỳ là kiểu thở gồm những nhịp thở liên tiếp, sau đó có một khoảng ngừng rất ngắn rồi bé tự thở lại.

Hiện tượng này khá thường gặp ở trẻ sơ sinh. Một số khoảng ngừng có thể kéo dài vài giây. Sau đó bé thường tự thở lại mà không thay đổi màu da hay biểu hiện khó chịu.

Tuy nhiên, nếu khoảng ngừng thở kéo dài, trẻ tím tái hoặc không tự thở lại, đây không còn là kiểu thở sinh lý và cần được cấp cứu.

Trẻ sơ sinh thở nhanh khi nào đáng lo?

Thở nhanh kéo dài là một trong những dấu hiệu cần lưu ý ở trẻ sơ sinh. Đặc biệt, nếu nhịp thở từ 60 lần/phút trở lên sau khi đã đếm lại ở trạng thái trẻ bình tĩnh, cha mẹ nên đưa bé đi khám.

Mức độ lo ngại sẽ cao hơn nếu thở nhanh đi kèm các dấu hiệu khác như:

– Co lõm lồng ngực khi hít vào.

– Cánh mũi phập phồng.

– Có tiếng rên khi thở.

– Thở khò khè hoặc có âm thanh bất thường.

– Môi hoặc da tím tái.

– Bé khó bú hoặc bỏ bú.

– Bé lừ đừ, khó đánh thức.

– Sốt hoặc thân nhiệt thấp bất thường.

Đây là những dấu hiệu có thể gặp trong tình trạng suy hô hấp ở trẻ sơ sinh và cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Vì sao trẻ sơ sinh có thể thở nhanh?

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh thở nhanh. Một số trường hợp có thể liên quan đến quá trình thích nghi của phổi sau sinh. Tình trạng này thường được gọi là thở nhanh thoáng qua ở trẻ sơ sinh.

Bên cạnh đó, thở nhanh có thể gặp trong một số bệnh lý như viêm phổi, hội chứng suy hô hấp, nhiễm trùng sơ sinh, hít phân su hoặc một số bệnh tim bẩm sinh.

Không thể xác định nguyên nhân chỉ dựa vào số lần thở. Bác sĩ cần đánh giá toàn trạng của trẻ và có thể chỉ định thêm các xét nghiệm cần thiết.

Cha mẹ nên đếm nhịp thở của bé như thế nào?

Cha mẹ có thể tự theo dõi nhịp thở của trẻ tại nhà. Trước tiên, hãy để bé nằm yên hoặc ngủ.

Sau đó quan sát ngực hoặc bụng của trẻ. Một lần hít vào và thở ra được tính là một nhịp thở.

Hãy đếm liên tục trong đủ 60 giây. Không nên chỉ đếm trong 15 hoặc 30 giây rồi nhân lên. Trẻ sơ sinh có nhịp thở không đều nên cách này có thể cho kết quả không chính xác.

Nếu bé đang khóc hoặc bú, nên chờ trẻ bình tĩnh rồi mới đếm lại.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi bé thở nhanh kéo dài hoặc có dấu hiệu khó thở.

Đặc biệt, tím tái, co lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi, rên khi thở, bỏ bú, lừ đừ hoặc ngừng thở là những dấu hiệu không nên chờ đợi tại nhà.

Trẻ sơ sinh có thể diễn biến nhanh. Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường có ý nghĩa rất quan trọng.

Chủ động theo dõi nhịp thở để bảo vệ sức khỏe cho bé

Trẻ sơ sinh thở nhanh hơn người lớn và có thể có những kiểu thở không đều. Không phải mọi thay đổi về nhịp thở đều là dấu hiệu bệnh lý.

Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ thở nhanh kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu khó thở. Theo dõi đúng cách và đưa trẻ đi khám kịp thời sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe.

Nếu cần thăm khám hoặc tư vấn về tình trạng sức khỏe của trẻ, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Bắc Hà luôn sẵn sàng đồng hành cùng cha mẹ trong quá trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho bé.